🎆 چهارشنبه سوری؛ از سنت زیبای قاشق‌زنی تا چهارشنبه‌سوزی شادی سالم یا هیجان ناسالم؟ |
| |
📌 مقدمه
گاهی گذر زمان و برخی افراد، یک سنت جالب و دوست‌داشتنی را دچار تغییر و تحول می‌کنند و از جنبه‌های مثبت آن می‌کاهند و شیرینی آن را به تلخی مبدل می‌سازند و حتی کاری می‌کنند که شب عید خانواده‌ای عزا شود! انسان از دیرباز نیاز به تفریح و سرگرمی و صرف بخشی از اوقات خود در مراسم و جشن‌ها را داشته و دارد و با گذشت زمان و پیچیده شدن زندگی، این نیاز نه تنها کم‌رنگ نشده، بلکه پررنگ‌تر و حیاتی‌تر نیز شده است. |
| |
💆 نیاز حیاتی به تفریح و شادی تفریح و خوش‌گذرانی به جسم و روح توان و انرژی می‌بخشد و فرآیند طبیعی فرسودگی و پیری را به تعویق می‌اندازد و برای ادامه راه پرماجرای زندگی نیرویی تازه و روحیه‌ای قوی به انسان می‌بخشد. پس این نیاز یک امر غیرضروری نیست که بود و نبودش علی‌السویه تلقی شود، بلکه لازم است که باشد و در پاره‌ای اوقات همچون لبخندی که به هنگام خشم انرژی‌های منفی را دفع می‌کند، تمام خستگی‌ها و کسالت‌های نشسته بر جان و دلش را بشوید و روحش را جلا ببخشد... اما آیا هر تفریحی و هر سرگرمی این آثار خوب و لازم را برای انسان به همراه دارد؟ آیا می‌توان به صرف داشتن لحظاتی همراه با هیجان و شادی، اسم تفریح روی هر کاری گذاشت؟ |
| |
| «تفریح و شادی یعنی من تمام انرژی‌های منفی تلمبارشده در خود را با خلق دقایق شاد و پرانرژی از خود دور کنم و این شادی را به دیگران هم منتقل کنم؛ چراکه می‌دانم شادی از آن دسته دارایی‌هایی است که وقتی تقسیمش می‌کنی نه تنها چیزی از آن کم نمی‌شود، بلکه انرژی مضاعفی به انسان می‌بخشد.» |
| |
🔥 وقتی سنت شیرین به تلخی می‌گراید درست است که شادی کردن زمان و مکان خاصی ندارد و هر موقع دل تمنای فراغت از قیل و قال دنیا کند می‌شود چنین لحظاتی را برایش مهیا کرد، اما برخی مناسبت‌ها هست که در آن به اقتضای پیشینه تاریخی‌شان یک سری مراسم تعریف شده و عرف جامعه هم آن را پذیرفته و استقبال می‌کنند و این نه تنها هیچ مشکلی ندارد، بلکه بسیار هم خوب است و سبب نزدیکی افراد یک اجتماع به هم می‌شود و دل‌ها را به وجود یکدیگر گرم‌تر می‌کند. اما مشکل اصلی از آن‌جایی پدیدار می‌شود که گاهی گذر زمان و برخی افراد، یک سنت جالب و دوست‌داشتنی را دچار تغییر و تحول می‌کنند و از جنبه‌های مثبت آن می‌کاهند و شیرینی آن را به تلخی مبدل می‌سازند و حتی کاری می‌کنند که یادآوری آن مراسمی که قرار بود شادی‌آفرین و خالق لحظه‌های به‌یادماندنی باشد، غمی بزرگ بر دل و رنج و ترسی جانکاه برایشان به یادگار بگذارد. |
| |
⚠️ چهارشنبه سوری یا چهارشنبه سوزی؟
یکی از این مراسم که حتی اسمش هم موجی از اضطراب و ترس به همراه دارد، مراسم چهارشنبه آخر سال یا همان چهارشنبه سوری است که برخی به کنایه آن را چهارشنبه سوزی می‌نامند و البته پر بیراه هم نمی‌گویند؛ چراکه ماهیتش اساساً شده چهارشنبه سوزی، آن‌قدر که در آن شاهد اتفاقات ناگوار و تلخ بوده‌ایم و چه داغ‌ها که این چهارشنبه سوری بر دل خانواده‌ها نگذاشته و چه حسرت‌ها که نصیب قربانیان حوادث چنین شبی نکرده است... شبی که قرار بوده با خود شور و شادی بیاورد و جشنی باشد برای شادباش آغاز سال نو، ولی حالا شده مراسمی پرتنش و وحشتناک که عده‌ای از ترس سعی می‌کنند در این شب از منزلشان هم خارج نشوند تا نکند ناخواسته و بی‌آنکه مقصر باشند، پای سوز هیجان ناسالم عده‌ای هنجارشکن شوند. |
| |
🌸 بازگشت به سنت زیبای قاشق‌زنی البته در سال‌های اخیر با تلاش و همت متولیان امر آموزش و فرهنگ کشور و با تبلیغات و اطلاع‌رسانی‌ها و آگاهی‌بخشی‌های رسانه‌ها، کمی از شدت حوادث دردناک این مراسم کاسته شده است، ولی تا رسیدن به نقطه ایمن و برگشتن به همان سنت زیبای به قول قدیمی‌هایمان «قاشق‌زنی» راه زیادی شاید داشته باشیم. ولی می‌شود با کمی تفکر و کمی ملاحظه کردن حال دیگران و عاقبت‌اندیشی، مهر تکرار بر این اتفاقات که چشم از دیدنش گریزان است و دل از رخ دادنش در عذاب، نزنیم و بگذاریم یک جایی و در یک نقطه‌ای همه این کابوس‌ها تمام شود و جایش را رویای به حقیقت پیوسته‌ای بگیرد که کودکان ما — که روحشان تنها با لطافت انس می‌گیرد — برای دیدن این مراسم بی‌قرار و بی‌تاب باشند و با دنیایی از هیجان به استقبالش بروند... |
| |
✅ جمع‌بندی تفریح و شادی نیاز حیاتی انسان است، اما تفریحی مسرت‌بخش است که بدون استثنا ارمغانش شادی باشد، نه ترس و آسیب. چهارشنبه سوری که قرار بود جشنی برای شادباش سال نو باشد، با هیجان ناسالم عده‌ای به چهارشنبه‌سوزی تبدیل شده است. با تفکر، ملاحظه حال دیگران و عاقبت‌اندیشی می‌توانیم به سنت زیبای قاشق‌زنی بازگردیم و مراسمی بسازیم که کودکانمان با هیجان و شادی به استقبالش بروند. |
| |
| 📚 پی‌نوشت: یادداشتی درباره چهارشنبه سوری، شادی سالم و آسیب‌های هیجان ناسالم |
💬 نظرات و دیدگاه‌ها